خـدعـه یـا فـریـب به‌عنوان یـکـى از مهم‌ترین تدابیر عملیاتى، نقش حیاتى در سرنوشت پـیـکـارهـاى بـشـرى در طـول تـاریـخ داشـتـه اسـت، همچنان که در نبردهاى اسلام و حتى در جنگ‌های معاصر، مصادیق زیادى از به‌کارگیری آن ثبت‌شده است. امروزه خدعه در جنگ، هم در سطح کلان یعنى در عرصه برنامه‌ریزی‌ها، استراتژی‌های هجوم و دفـاع، فـرمـاندهى و تاکتیک‌ها و هم در سطح خرد یعنى در رویارویى رزمنده مسلمان با دشمن در میدان نبرد قابل‌تعمیم است. یکی از موضوعات مهم و کاربردی حول محور فرمایش پیامبر اسلام (ص): «إنَّ الْحَرْبَ خُدْعَه؛ جنگ فریب است» در سیره نظامی و فرماندهی امیرالمؤمنین (ع)، جواز یا عدم جواز استفاده از «خُدعه» و «غَدْر» در هنگام مواجهه و جنگ با دشمن می باشد. این پژوهش به لحاظ روش تحقیق، توصیفی و ماهیتاً کیفی و کاربردی است و تلاش گردید موارد مرتبط با موضوع از قرآن و روایات و منابع فقهی، تاریخی و تفسیری، استخراج و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که امیرالمؤمنین (ع) از خُدعه (فریب) تنها در جنگ با دشمنان بهره می‌بردند ولی هیچ‌گاه از غدر که به معنای نیرنگ و خیانت و تلاش در جهت شکست دشمن به هر وسیله ممکن است، استفاده نمی‌کردند. خدعه و فریب در اسلام به‌جز در جنگ به‌عنوان چاره‌جویی و بکار بستن راهکارهایی برای غلبه بر دشمن جایز نیست و غدر و پیمان‌شکنی و خیانت و وفا ننمودن به عهد و پیمان در جنگ و غیر آن جایز نمی‌باشد.