حق دفاع مشروع یکی از بنیادی‌ترین حقوق بین‌المللی است که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده و این حق به دولت‌ها امکان می‌دهد تا در مواجهه با حملات مسلحانه، از خود دفاع کنند. با این حال، مفهوم «حق دفاع مشروع پیش‌دستانه» همواره مورد مناقشه و تفسیرهای متفاوتی بوده است. این موضوع به ویژه با ورود فناوری‌های نظامی نوین و تحولات پیچیده در ساختار تهدیدات بین‌المللی، از جمله جنگ دوازده روزه، اهمیت و پیچیدگی مضاعفی یافته است. این جنگ به عنوان یک رخداد نظامی محدود اما پیچیده، نمونه‌ای بارز از تغییر در نحوه شکل‌گیری و تحقق تهدیدات نظامی است. فناوری‌های نوینی نظیر جنگ الکترونیک، استفاده گسترده از پهپادها و عملیات سایبری، توانستند سطح تهدیدات را به گونه‌ای افزایش دهند که پاسخگویی صرفاً به حملات بالفعل، پاسخگوی الزامات امنیت ملی کشورها نباشد. این شرایط موجب شده تا بحث‌های حقوقی پیرامون ضرورت بازتعریف مفاهیم کلیدی حق دفاع مشروع، به خصوص در حوزه‌های «ضرورت فوری» و «تناسب» شدت بگیرد. در این راستا، پرسش اصلی اینست که چنین تهدیدات و اقدامات می‌توانند مستوجب اعمال حق دفاع مشروع پیش‌دستانه باشند؟ و اگر پاسخ مثبت است، معیارهای حقوقی این نوع دفاع چه باید باشند؟ مفهوم کلاسیک قریب‌الوقوع-بودن حمله که توسط آراء دیوان‌های بین‌المللی و رویه‌های دولتی، مانند نظریه کارن کاکس شکل گرفته است، نیازمند بازنگری در مواجهه با حملات سایبری یا پهپادی است که می‌توانند بدون هشدار قبلی و با تأثیرات ویرانگر وارد عمل شوند. اقدام دفاعی باید متناسب با تهدید باشد؛ اما تعیین میزان تناسب در حملات سایبری یا جنگ الکترونیک که می‌توانند به زیرساخت‌های غیرنظامی نیز آسیب برسانند، دشوار است. در پایان، مقاله پیشنهاد می‌کند که حقوق بین‌الملل عرفی باید با اتخاذ رویکردی مبتنی بر تحلیل فناوری‌های نوین، معیارهای ضرورت فوری و تناسب را بسط داده و سازوکارهای بین‌المللی را برای پاسخگویی سریع و مشروع به تهدیدات نوظهور توسعه دهد.