این پژوهش به بررسی نقش قراردادهای مرزی در شکل‌گیری تعارضات ایران و عراق با تأکید بر قرارداد 1975 الجزایر می‌پردازد. ایران و عراق به‌عنوان دو همسایه با تاریخچه‌ای طولانی از روابط سیاسی و فرهنگی، همواره تحت تأثیر اختلافات مرزی بوده‌اند که ریشه در معاهدات دوران عثمانی و تحولات ژئوپلیتیکی منطقه دارد. قرارداد 1975 الجزایر، با هدف حل‌وفصل اختلافات اروندرود و تعیین مرزهای زمینی و رودخانه‌ای، نقطه عطفی در روابط دو کشور بود. با این حال، سیاست‌های خصمانه رژیم بعث عراق و نقض قرارداد توسط صدام حسین، این توافق‌نامه را از هدف اولیه خود منحرف کرد و به عاملی برای تشدید تنش‌ها تبدیل شد. تحلیل یافته‌ها نشان می‌دهد که قرارداد 1975 به‌رغم ایجاد چارچوبی حقوقی برای مدیریت مرزها، به دلیل اجرای ناقص، تحریکات سیاسی و مداخلات خارجی، موفق به پایدارسازی روابط نشد. عراق، با بهانه‌های تاریخی و ژئوپلیتیکی، پس از انقلاب اسلامی ایران به لغو این قرارداد روی آورد و زمینه‌ساز جنگ تحمیلی هشت‌ساله شد. این پژوهش با بررسی اسناد تاریخی به شیوه توصیفی و تحلیلی تأکید دارد که بیان کند مرزها، به‌عنوان عناصر ثابت ژئوپلیتیکی، تحت تأثیر تحولات سیاسی و امنیتی به عوامل بی‌ثباتی تبدیل می‌شوند. نتیجه‌ این مطالعه حاکی از آن است که مدیریت مؤثر اختلافات مرزی نیازمند چارچوب‌های حقوقی پایدار، نظارت بین‌المللی و همکاری منطقه‌ای است. تجربه ایران و عراق نشان می‌دهد که ضعف در اجرای توافقات مرزی، در کنار بهره‌برداری سیاسی از آن‌ها، می‌تواند به‌جای کاهش تنش، عامل جنگ و بی‌ثباتی منطقه‌ای شود. این نتایج می‌تواند به‌عنوان الگویی برای مدیریت مناقشات مرزی در دیگر مناطق جهان مورد استفاده قرار گیرد.