پژوهشنامه علوم دفاعی

پژوهشنامه علوم دفاعی

انگیزه‌ و راهبرد دفاعی محمد رضا شاه برای دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری تاریخ پس از اسلام، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
نگرانی‌های امنیتی محمد رضا شاه در دهه هفتاد میلادی از ابرقدرت اتمی شوروی که سابقه اشغال آذربایجان را داشت وکشورهای همسایه تندرو عرب را تجهیز تسلیحاتی میکرد، مقارن با آزمایش هسته‌ای هند فزونی گرفت و برای ایجاد موازنه ترس در تنهایی استراتژیک و نبود هم پیمان نظامی در کنار تقویت ارتش برنامه هسته‌ای وسیعی را تدارک دید. ایالات متحده با نگرانی از مسابقه تسلیحات اتمی در غرب آسیا با چشم پوشی از توان هسته‌ای اسرائیل با غنی سازی اورانیوم و بازفرآوری سوخت اتمی در ایران به دلیل امکان کاربری نظامی‌اش مخالفت کرد. سوال اصلی این است که شاه به غیر از هدف اعلامی تولید برق انگیزه دیگری برای اتمی شدن داشت؟ او با رویکردی واقع گرایانه نسبت به تهدیدات، فناوری اتمی را ابزار موثری در راستای سیاست مستقل ملی می‌دانست و خواستار توانمندی قانونمند هسته‌ای بود که کاربردی دوگانه داشت تا بتواند به کمک آن علاوه بر استفاده‌های صلح آمیز، بازدارندگی هسته‌ای مناسبی را در زمان بر هم خوردن تعادل قوا به ضرر ایران با رسیدن به نقطه فرار اتمی ایجاد نماید. پژوهش نظری حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استدلال از داده‌های تاریخی با ابزار گرد‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای انجام شده است.

تازه های تحقیق

 

کلیدواژه‌ها