پژوهشنامه علوم دفاعی

پژوهشنامه علوم دفاعی

تأثیر متقارن و نامتقارن شوک‌های قیمتی نفت بر مخارج دفاعی و امنیتی در کشورهای اسلامی نفت‌خیز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری تخصصی اقتصاد بخش عمومی گروه اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و اداری لرستان خرم آباد
چکیده
درآمدهای نفتی نقش مهمی در بیشتر کشورهای اسلامی صادرکننده نفت دارد و به‌عنوان منبع اصلی تأمین مالی انواع مخارج دولت در این کشورها در نظر گرفته می‌شود. بنابراین شوک‌های قیمتی نفت می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی بر مخارج دفاعی و امنیتی کشورهای اسلامی نفت‌خیز داشته باشد. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر متقارن و نامتقارن شوک‌های قیمتی نفت بر مخارج دفاعی و امنیتی در 16 کشور مسلمان صادرکننده نفت‌خیز طی سال‌های 2021-2000 می‌باشد. به این منظور از یک مدل متقارن و یک مدل نامتقارن در قالب مدل‌های رگرسیونی و روش‌ تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های پانلی استفاده شده است. نتایج برآورد مدل متقارن نشان می‌دهد که یک‌درصد افزایش (کاهش) در قیمت نفت خام، در بلندمدت مخارج دفاعی و امنیتی را در کشورهای مورد مطالعه حدود 1/0 درصد افزایش (کاهش) می‌دهد. برآورد مدل نامتقارن نیز گویای آنست که در بلندمدت تأثیر شوک‌های افزایشی قیمت نفت بر مخارج دفاعی و امنیتی، مثبت و این اثرگذاری برای شوک‌های کاهشی، منفی می‌باشد؛ اما اثرگذاری شوک‌های مثبت بزرگ‌تر از شوک‌های منفی است (اثر نامتقارن). از این رو کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی در جهت تأمین مخارج دفاعی در کشورهای اسلامی نفت‌خیز به‌منظور عدم تأثیرپذیری امنیت این کشورها از نوسانات قیمت نفت، مهم‌ترین توصیه سیاستی این پژوهش است.
کلیدواژه‌ها