پژوهشنامه علوم دفاعی

پژوهشنامه علوم دفاعی

تحلیل مکانی- زمانی سالمندی طی سه دهه سرشماری نفوس و مسکن و نقش آن بر آمایش دفاعی سرزمین ایران (مطالعه موردی استان کردستان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه افسری امام علی(ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای نظامی دانشگاه افسری امام علی(ع) ، تهران، ایران
چکیده
با توجه به اینکه کشور ایران از نظر موقعیت جهانی و منطقه‌ای دارای موقعیت ژئواستراتژیک و همچنین از نظر عوامل محیطی و انسانی دارای توان‌ها و  استعدادهای فراوانی است، بی­توازنی در ترکیب جمعیت و سالمندی آن می‌تواند عامل منفی در توسعه و پیشرفت باشد و مسائل اقتصادی منجر به کاهش رفاه و توسعه جامعه شود و با مشروعیت­زدایی از دولت، امنیت ملی را خدشه دار سازد. ترکیب جمعیت فعال از مهمترین عوامل اثرگذار در آمایش دفاعی سرزمین می‌باشد و وجود درصد مناسب از افراد با سن 15 تا 50 سال که در امور دفاعی فعال بوده و قابلیت دفاع از سرزمین را به صورت‌های گوناگون داشته باشند از اهمیت بسزایی برخوردار است. با درک حساسیت­های گفته شده، این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و استفاده از آمارهای رسمی اعلام شده از سوی مرکز آمار ایران، با مطالعه سیر تغییر ترکیب جمعیت در استان مرزی کردستان در 20 سال گذشته، روند سالمندی را در این استان مرزی به ویژه چهار شهر مرزی آن بررسی می نماید. در حال حاضر بیش از 6/17 درصد از جمعیت استان کردستان بالای 50 سال دارند که این رقم در سال 1375 در حدود 11 درصد بوده است. شهرستان بیجار با دارا بودن 7/23 درصد افراد سالمند، سالخورده‌ترین شهر استان بوده و شهرستان مریوان با 1/13 درصد جوانترین شهر استان است. در بین شهرهای مرزی نیز، سروآباد، سالخورده‌ترین شهر و همچنین میانگین جمعیت بالای 50 سال چهار شهر مرزی استان (مریوان، سقز، بانه و سروآباد) در حدود 92/16 درصد از جمعیت کل این شهرها می‌باشد. با توجه به روند طی شده در سالیان اخیر این امر می‌تواند زنگ خطری برای امنیت این شهرها می‌باشد که با در نظر گرفتن شرایط منطقه‌ای و جغرافیایی، از حساس‌ترین نقاط کشور به حساب می­آیند.
کلیدواژه‌ها