دانشیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
چکیده
توجه به موقعیت استراتژیک ایران در منطقه خاورمیانه و حضور مداوم تهدیدات خارجی، اتخاذ تمهیدات لازم در حفظ و حراست از تمامیت ارضی کشور یک ضرورت است. موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد ایران، این کشور را در شرایطی قرار داده است که در بیشتر منازعات منطقهای و جهانی مورد تعرض و یا حداقل مورد طمع کشورهای متخاصم بوده است؛ بنابراین با توجه به حضور نظامی قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای و نیز وجود طیف گسترده تهدیدات بالقوه و بالفعل کانونهای بحران در پیرامون کشور، ما را بر آن میدارد که همواره با انجام اقدامات و تدابیر مؤثر پدافندی، خود را برای مقابله با تهدیدات دشمن آماده کنیم. آمایش دفاعی و شناخت نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید از مسائل مهمی است که میتواند باعث بالا رفتن کارایی و اثربخشی نیروهای نظامی در مواقع بحران و تهدیدات نظامی گردد. در این تحقیق به تبیین ملاحظات دفاعی و امنیتی مرز ایران و عراق در منطقه ایلام براساس شاخصهای جغرافیایی پرداخته شده است. بدینمنظور از دادههای مختلف توپوگرافی، زمینشناسی، تصاویر ماهوارهای و اقلیمی استفاده گردیده است. در نهایت براساس شاخصهای جغرافیای نظامی، ملاحظات دفاعی و امنیتی مناطق مرزی ایران و عراق در استان ایلام تبیین و اوضاع منطقه از لحاظ ارزش نظامی و ویژگیهای جغرافیایی مورد مطالعه قرار گرفت.