پژوهشنامه علوم دفاعی

پژوهشنامه علوم دفاعی

مدل‌سازی پلاسـموئید ناشـی از رادیونوکلئـیدهای موجود در سـطح زمین به ‌منظور پایـش آلودگی‌ هسـته‌ای از راه دور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی فیزیک هسته‌ای، دانشکده و پژوهشکده علوم پایه، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 هیأت علمی گروه فیزیک، دانشکده و پژوهشکده علوم پایه، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 دکتری تخصصی مهندسی هسته‌ای، دانشکده مهندسی هسته‌ای، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده
در سطوحی از زمین که به علت یک رویداد پرتویی توسط رادیونوکلئیدها آلوده شده باشند، پرتوزایی آلودگی هسته‌ای منجر به ایجاد یونش و برانگیزش در اتمسفر شده و درنتیجه یک پلاسمای کم‌دمای شبه خنثی با یونیزاسیون ضعیف در جو بالای ناحیه‌ی آلوده شده شکل می‌گیرد. در حال حاضر روش‌های زیادی برای سنجش‌ازدور زمین وجود دارد که امکان شناسایی مناطقی با آلودگی هسته‌ای گسترده را فراهم می‌کند. این روش‌ها به اصول فیزیکی متنوعی متکی هستند و هرکدام محدودیت‌ها، مزایا و کاستی‌های خاصی دارند. به هنگام توسعه‌ی سامانه‌های پایش هوایی مناطق دارای آلودگی هسته‌ای، استفاده از مدل توزیع فضایی الکترون - یون پلاسمای کم‌دمای شکل گرفته بر روی مناطق و خاک‌های بسیار آلوده، یک روش بدیع و مؤثر خواهد بود. این مدل بیانگر خصوصیات فضایی منحصربه‌فرد توزیع چگالی الکترون - یون پلاسمای شکل گرفته است و با استفاده از آن می‌توان آلودگی هسته‌ای سطحی خاک‌ها و قلمروها را از راه دور با اطمینان شناسایی کرد. توسعه‌ی فناوری‌های سنجش‌ازدور آلودگی هسته‌ای از آنجایی قابل اهمیت است که برای مناطق به‌شدت آلوده‌ای مثل راکتورهای هسته‌ای آسیب دیده، حتی اقامت انسان برای مدت زمان بسیار کوتاه، کشنده است و لذا به جهت سنجش آلودگی، از روش‌های تشخیصی از راه دور باید استفاده نمود. در این پژوهش، اصول کلی روش پلاسمایی پایش آلودگی هسته‌ای از راه دور ارائه می‌گردد. با توجه به نتایج حاصل شده، توسعه‌ی فناوری پلاسمایی پایش آلودگی هسته‌ای از راه دور، نقش مهمی در تحقق اهداف ایمنی سرزمینی و پدافند غیرعامل خواهد داشت.
کلیدواژه‌ها