پژوهشنامه علوم دفاعی

پژوهشنامه علوم دفاعی

کارآمدی نظریه استراتژیک در بحران‌های نظامی پس از جنگ سرد (مطالعه موردی: بحران سوریه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار علوم سیاسی گروه جغرافیا دانشگاه امام علی (ع)- تهران- ایران
چکیده
نظریه استراتژیک نظامی ماهیتاً چارچوبی نظام‌مند برای توصیف، تبیین علل و روش پیروزی در جنگ و پیش‌بینی آینده آن است. ولی به نظر می‌رسد این نظریه در خصوص جنگ‌های پس از دوران فروپاشی نظام دوقطبی کارآمدی نظری و عملی خود را از دست داده است. سؤال اصلی تحقیق این است که علت ناکارآمدی این نظریه چیست؟ فرضیه محقق این است که نظریه استراتژی نظامی معاصر از نظر سطح تحلیل به تدریج نزول کرده و تک متغیری شده است؛ در حالی که در جنگ‌های کنونی متغیرهای متکثر و متنوع وجود دارند که برای پاسخ به آنها باید سطح تحلیل نظریه بالا برود؛ لذا این نظریه اساساً از نظر سطح تحلیل دچار تناقض است. روش شناسی:  برای بررسی موضوع در ابتدا مهمترین نظریه‌های استراتژیک و سپس روند تکامل و رویکردهای گوناگون نظریه‌های استراتژی نظامی مورد بررسی قرار گرفته است. سپس داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و یافته حاصل با فرضیه محقق و مورد سوریه مقایسه گردیده است. نتیجه حاصل، فرضیه محقق را تایید کرده و یافته‌های جدیدی را نیز مبنی بر تناقض، نقصان تجربی، قوم مداری در نظریه معاصر ارائه می‌نماید. روش تحقیق این مقاله توصیفی، روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و روش تجزیه و تحلیل، تحلیل محتوا می‌باشد.
 
کلیدواژه‌ها